Καταρχήν πρέπει να διευκρινίσω ότι η επιχείρηση ή μάλλον κάθε οικονομική μονάδα, αποτελεί οργανικό κύτταρο της Κοινωνίας και ότι κάθε οικονομική μονάδα έχει υποχρεώσεις σ’αυτήν, αφού η Κοινωνία και το κράτος δίνουν το οξυγόνο για να επιβιώσουν και ν’αναπτυχθούν. Καμιά οικονομική μονάδα δεν μπορεί να υπάρξει στο κενό, χωρίς δηλαδή Κοινωνία, κόσμο.

Οι υποχρεώσεις όμως αυτές πρέπει να είναι ανταποδοτικές και ανάλογες με τη φοροδοτική ικανότητα της οικονομικής μονάδος (και του Πολίτη). Μια Δημοκρατική Πολιτεία πρέπει να πείθει τους Πολίτες της ότι, ο φόρος δεν είναι καταναγκασμός, αλλά συμμετοχική συνδρομή των φορολογούμενων στο άθλημα της συμμετοχής τους, στον κοινό οργανωμένο βίο. Αν συνέβαινε αυτό, δεν θα χρειάζονταν, ούτε νόμοι, ούτε αστυνόμοι, ούτε δικαστές.

 

Oι άδειες που δικαιούνται οι εργαζόμενοι, είναι πολλές και το νομικό καθεστώς που τις διέπει, μπορεί να συνθέσει ολόκληρο κώδικα. Στον περιορισμένο χώρο τούτου του κειμένου, θα προσπαθήσω να προσεγγίσω το καθεστώς των αδειών των εργαζομένων, απλά και επιγραμματικά:

  • ΑΔΕΙΑ ΓΑΜΟΥ: ανεξάρτητα από το χρόνο πρόσληψης και προϋπηρεσίας του εργαζομένου και ανεξάρτητα από το είδος του γάμου (πολιτικός ή θρησκευτικός), χορηγείται στον εργαζόμενο ή στην εργαζόμενη (κατά το χρόνο σύναψης του γάμου), άδεια γάμου: α) 6 εργάσιμων ημερών, για όσους εργάζονται έξι μέρες την εβδομάδα και β) 5 εργάσιμων ημερών, για όσους εργάζονται πέντε ημέρες την εβδομάδα. Η άδεια αυτή δε συμψηφίζεται με κάποια άλλη και καταβάλλονται στο νεόνυμφο ή στη νιόπανδρη, κανονικές αποδοχές. Αν η ειδική συλλογική σύμβαση, στην οποία εμπίπτει ο εργαζόμενος, προβλέπει ευνοϊκότερο καθεστώς γι’αυτόν, ισχύει το ευνοϊκότερο καθεστώς.
  • ΑΔΕΙΑ ΚΥΟΦΟΡΙΑΣ και ΛΟΧΕΙΑΣ: η άσκηση της κοινωνικής μέριμνας και προστασίας των αδυνάτων έπρεπε να συνθέτει έναν από τους βασικούς λόγους ύπαρξης της κοινότητος και του δήμου, ενώ η άσκηση της γενικής και της υψηλής στρατηγικής έπρεπε να αποτελούν καθήκον και μέριμνα του κράτους. Δυστυχώς, ο ρόλος του κοινωνικού παραστάτη φορτώθηκε στις επιχειρήσεις και στην προκειμένη περίπτωση, στους εργοδότες. Έτσι, ο εργοδότης υποχρεούται να χορηγεί στην έγγυο – λεχώνα, συνολική άδεια 17 εβδομάδων, δηλαδή, 119 ημερών. Απ’ αυτές, οι 8 εβδομάδες (56 ημέρες) είναι άδεια κυοφορίας κι οι υπόλοιπες 9 εβδομάδες (63 ημέρες), χορηγούνται, σαν άδεια λοχείας. Μπορεί η πρώτη άδεια να δώσει ημέρες στην άλλη, αλλά, συνολικά, χορηγείται άδεια 119 ημερών, τουλάχιστον, αφού η κυοφορία μπορεί να τραβήξει περισσότερο του υπολογιζόμενου χρόνου και η άδεια λοχείας δεν μπορεί να υπολείπεται των 63 ημερών. Η άδεια αυτή χορηγείται, ανεξάρτητα από το χρόνο υπηρεσίας της εργαζόμενης. Στην οικονομική συνδρομή του εργοδότη στην άδεια αυτή (ως προς την καταβολή αποδοχών και ασφάλισης), συνυπολογίζεται και ο χρόνος ασθένειάς της. Ο νόμος προστατεύει την κυοφορούσα και τη νέα μητέρα, ως προς τη δυνατότητά του εργοδότη να την απολύσει. Έτσι, η απόλυση είναι ακυρώσιμη, ακόμη και στην περίπτωση που και η ίδια η έγκυος δεν γνώριζε την εγκυμοσύνη της. Είναι ακυρώσιμη ακόμη και στην περίπτωση που έγκυος προσελήφθη από νέο εργοδότη, ο οποίος δεν γνώριζε την εγκυμοσύνη. Η προστασία συνεχίζεται και μετά τον τοκετό. Ο εργοδότης δεν μπορεί να απολύσει τη λεχώνα τουλάχιστον, για 6 σύν 12 μήνες μετά τον τοκετό. Ακόμη και σε περιπτώσεις σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου, η λήξη της σύμβασης αναστέλλεται μέχρι να ολοκληρωθεί τουλάχιστον το 18μηνο από τον τοκετό. Οι εργοδότες πρέπει να είναι πολύ προσεκτικοί στις σχέσεις τους με τους εργαζόμενους. Μπορούν να ασκούν τα διευθυντικά τους δικαιώματα, αλλά με τέτοιο τρόπο, ώστε η άσκηση αυτή να μην μπορεί να χαρακτηρισθεί καταχρηστική, γιατί τότε το δικαίωμα αυτό αποδυναμώνεται (έστω κι αν ασκείται εντός των πλαισίων του νόμου). Οι συνέπειες της εφαρμογής του νόμου, πολλές φορές, είναι δυσμενείς γι’αυτούς, που υποτίθεται ότι προστατεύει, γιατί η ‘’προστασία’’ μετατρέπεται σε αποκλεισμό τους από την αγορά εργασίας, λόγω του φόβου των εργοδοτών, για τις συνέπειές του σ’αυτούς.
  • ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΑΠΟΔΟΧΩΝ και ΕΙΣΦΟΡΩΝ, στην ΕΓΓΥΟ και ΜΗΤΕΡΑ: κάθε εργαζόμενος δικαιούται επιδόματος ασθενείας, από τον εργοδότη του: 13 ημερών ή μισού μισθού, για το πρώτο έτος απασχόλησής του και 26 ημερών ή ενός μισθού, για κάθε έτος, μετά το πρώτο έτος. Το πρώτο έτος, στην προκειμένη περίπτωση, υπολογίζεται εργασιακά κι όχι ημερολογιακά. Λαμβάνεται δηλαδή σαν αρχή του, η ημερομηνία πρόσληψης και σαν λήξη του, η αντίστοιχη ημερομηνία του επόμενου έτους.

Οι 3 πρώτες ημέρες ασθένειας πληρώνονται, κατά το ήμισυ μόνον, από τον εργοδότη. Σε κάθε νέα ασθένεια (μέσα στο χρόνο), τις 3 πρώτες ημέρες τις πληρώνει (κατά το ήμισυ) ο εργοδότης, μέχρι να συμπληρωθεί ο αριθμός των 13 ή των 26 ημερών  ετησίως.

Η κύηση κι η λοχεία, εκλαμβάνονται ως ασθένεια κι αντιμετωπίζονται αναλόγως. Το ΙΚΑ καταβάλλει στην εργαζόμενη, σχετικό επίδομα κι ο εργοδότης υποχρεούται να  συμπληρώσει το επίδομα αυτό, καταβάλλοντας τη διαφορά, μέχρι το  ύψος  των αποδοχών της (για τις ημέρες αυτές). Ως προς την ασφαλιστική κάλυψη των ημερών αυτών, ο εργοδότης καταβάλει τις κανονικές  ασφαλιστικές εισφορές, σαν ο εργαζόμενος  να εργάζεται.

  • ΑΔΕΙΑ του ΠΑΤΕΡΑ, λόγω ΓΕΝΝΗΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ: ο πατέρας δικαιούται 2 ημέρες άδεια, με αποδοχές, για τη γέννηση κάθε παιδιού του.
  • ΑΔΕΙΑ ΘΗΛΑΣΜΟΥ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ του ΠΑΙΔΙΟΥ: η μητέρα ή ο πατέρας, δικαιούται, για 30 μήνες (από τη λήξη της άδειας λοχείας), να προσέρχεται ή να αποχωρεί από την εργασία, 1 ώρα αργότερα ή νωρίτερα από την κανονική. Μπορεί, σε συμφωνία με τον εργοδότη, το δικαίωμα αυτό να μετατραπεί, ως εξής: στο πρώτο 12μηνο, το ωράριο εργασίας να είναι μειωμένο κατά 2 ώρες και για το επόμενο 6μηνο, κατά 1 ώρα ημερησίως. Μπορεί επίσης, αντί αυτών, με συμφωνία του εργοδότη, να χορηγηθεί άδεια μ’ αποδοχές τόσων ημερών, όσες προκύπτουν, αν  συναθροιστούν όλες οι ώρες του μειωμένου ωραρίου. Η μητέρα δικαιούται τις παραπάνω διευκολύνσεις, έστω κι αν ο εργοδότης της είναι καινούριος, αν δηλαδή έφυγε από τον πρώτο εργοδότη, πριν εξαντληθούν οι ώρες των 30 μηνών, οι ώρες αυτές συνεχίζονται στο νέο εργοδότη, μέχρι εξαντλήσεώς τους. Σε περίπτωση μερικής απασχόλησης, θεωρώ (ελλείψει σαφών νομικών οδηγιών), ότι ισχύει η αναλογικότητα, σ’εφαρμογή της νομοθεσίας, που ισχύει στην πλήρη απασχόληση.
  • ΑΔΕΙΑ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ του ΠΑΙΔΙΟΥ, από τον ΠΑΤΕΡΑ: Άδεια για τη φροντίδα του παιδιού μπορεί να ζητήσει, εναλλακτικά κι ο πατέρας, εάν δεν κάνει χρήση της άδειας αυτής, η εργαζόμενη ή η αυτοαπασχολούμενη μητέρα. Εάν και οι δύο γονείς εργάζονται, τότε αμφότεροι δηλώνουν στους εργοδότες τους ποιος από τους 2 θα κάνει χρήση της άδειας αυτής. Όταν η σύζυγος δεν απασχολείται, ο σύζυγος δεν δικαιούται της άδειας αυτής. Η άδεια αυτή χορηγείται μετ’αποδοχών.
  • ΑΔΕΙΑ ΛΟΓΩ ΘΑΝΑΤΟΥ ΣΥΓΓΕΝΟΥΣ, ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΥ: σε περίπτωση θανάτου συζύγου, τέκνου και αδελφού, χορηγείται άδεια 3 ημερών, με αποδοχές.
  • ΑΔΕΙΑ ΣΤΡΑΤΕΥΜΕΝΟΥ: η στρατιωτική θητεία λογίζεται σαν χρόνος πραγματικής απασχόλησης. Κατά τη διάρκεια της θητείας, δεν χορηγείται άδεια. Με την απόλυση από το στρατό, (εφ’όσον ο στρατευμένος είχε προσληφθεί έξι μήνες πριν από τη στράτευσή του), χορηγείται κανονική άδεια, έστω κι αν η απόλυση έγινε στις 30 Δεκεμβρίου.
  • ΑΔΕΙΑ ΣΠΟΥΔΩΝ: οι μαθητές κι οι σπουδαστές, που δεν έχουν ξεπεράσει το 28ο έτος της ηλικίας τους, δικαιούνται άδεια, άνευ αποδοχών, 30 εργάσιμων ημερών το χρόνο, μέχρι το τέλος των σπουδών τους. Αν έχουν ξεπεράσει την ηλικία αυτή, τους χορηγείται η άδεια (άνευ αποδοχών) των εξετάσεων, για τόσα έτη, όσα προβλέπονται για την περαίωση των σπουδών τους, σύν 2 έτη ακόμη. Οι αποδοχές των ημερών αυτών, βαρύνουν τον Ο.Α.Ε.Δ.

Στην πρακτική άσκηση των τελειόφοιτων, δεν εφαρμόζεται η εργατική νομοθεσία και κατά συνέπεια, ο τελειόφοιτος δεν δικαιούται αδείας (ούτε επιδόματος αδείας, ούτε δώρου Πάσχα και Χριστουγέννων)

  •  ΑΔΕΙΑ ΜΕΤΑΠΤΥΧΙΑΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ: όσοι παρακολουθούν προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών, τουλάχιστον ετήσιας διάρκειας, δικαιούνται να λάβουν άδεια, άνευ αποδοχών, 10 εργάσιμων ημερών.
  • ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΕΤΗΣΙΑ ΑΔΕΙΑ:

Η κανονική άδεια και το επίδομα αδείας προπληρώνονται με τη λήψη της άδειας, η οποία καταχωρείται στο ειδικό βιβλίο αδειών της επιχείρησης. Μετά την άδεια, οι εργαζόμενοι υπογράφουν το βιβλίο αυτό, βεβαιώνοντας τη λήψη της.

Από 1.1.2000, οι εργαζόμενοι που συμπλήρωσαν 10ετή υπηρεσία  στον  ίδιο  εργοδότη  ή  12ετή σ’ οποιονδήποτε (η προϋπηρεσία δημιουργείται μόνον από εξαρτημένη εργασία), δικαιούνται:

  1.  30 εργάσιμες ημέρες άδεια, αν εργάζονται 6 ημέρες την εβδομάδα
  2.  25 εργάσιμες ημέρες άδεια, αν εργάζονται 5 ημέρες την εβδομάδα
  3.  Οι εργαζόμενοι, κατά το πρώτο έτος της πρόσληψής τους, δικαιούνται 2 ημέρες άδεια, για κάθε μήνα απασχόλησής τους.
  4.  Αυτοί που παρέχουν τις υπηρεσίες τους με διαλείπουσα εργασία, λαμβάνουν: α) μέχρι να συμπληρώσουν 12μηνο, 2 ημέρες ανά 25 ημέρες πραγματικής απασχόλησης β) 2,0833 ημέρες, μετά τη συμπλήρωση 12μήνου και γ) 2,1666, μετά τη συμπλήρωση 24μήνου.
  5. Το δεύτερο έτος δικαιούνται, ολόκληρη την άδεια, αν απασχοληθούν ολόκληρο το έτος ή μέρος αυτής (2 ημέρες το μήνα), αν απολυθούν ή αν αποχωρήσουν, πριν από το τέλος του έτους.
  6.  Από το τρίτο έτος κι ύστερα, δικαιούνται πλήρη άδεια, όποτε κι αν φύγουν από την επιχείρηση και μ’ οποιαδήποτε αιτία.
  7.  Αν  ο  εργαζόμενος, δεν λάβει την κανονική ετήσια άδεια του, μέσα στο έτος, με υπαιτιότητα του εργοδότη, δικαιούται να λάβει σε χρήμα, την άδεια αυτή και μάλιστα, διπλή. Το Επίδομα Αδείας δεν πληρώνεται διπλό.
  8.  Αν ο εργαζόμενος δεν λάβει την άδεια του, με δική του βούληση, δικαιούται να την πληρωθεί. Αν κατά το χρόνο, που θα βρισκόταν σε άδεια, συνεχίσει να εργάζεται, θα πληρωθεί και τις ημέρες που εργάσθηκε.
  9.  Αν ο εργαζόμενος δεν έλαβε μέρος της άδειας του, με υπαιτιότητα του εργοδότη, το μέρος αυτό, θα το πληρωθεί διπλά.
  10.  Όσοι νεοπροσλαμβανόμενοι  (που δεν έχουν συμπληρώσει την πιο πάνω αναφερόμενη 12ετία) εργάζονται:α) 5 ημέρες την εβδομάδα, ξεκινούν την άδεια τους με 20 εργάσιμες ημέρες β) 6 ημέρες την εβδομάδα, ξεκινούν την άδεια τους με 24 εργάσιμες ημέρες.
  11.  Σε  κάθε  επιπλέον  έτος απασχόλησης, προστίθεται 1 εργάσιμη ημέρα, άδεια, μέχρι που να συμπληρωθεί άδεια 22 και 26 ημερών, αντίστοιχα.
  12.  Η μη ληφθείσα άδεια απολυομένου, δεν έχει εισφορές ΙΚΑ (ενώ το αντίστοιχο επίδομα αδείας, υπάγεται σε εισφορές ΙΚΑ).
  13.  Σε  περίπτωση  που  έχει συναφθεί σύμβαση ορισμένου χρόνου, υπολογίζεται και χορηγείται η άδεια (και το επίδομα αδείας), αυτοτελώς. Αν,  με  τη λήξη της σύμβασης αυτής, υπογραφεί νέα, υπολογίζεται και χορηγείται νέα αυτοτελής άδεια (και νέο επίδομα αδείας), ανάλογη του  χρόνου, που ορίζεται στη σύμβαση.
  • ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ της ΑΔΕΙΑΣ ΑΣΘΕΝΕΙΑΣ ή ΑΤΥΧΗΜΑΤΟΣ:

Θεωρώ ότι δεν λύεται η σύμβαση αόριστου χρόνου, όταν η ασθένεια ή το ατύχημα του εργαζόμενου διαρκέσει:

  • Μέχρι 1 μήνα, σε εργασιακή σχέση, 10 ημερών, μέχρι 4 ετών
  • Μέχρι 3 μήνες, σε εργασιακή σχέση, διάρκειας, μέχρι 10 ετών
  • Μέχρι 4 μήνες, σε εργασιακή σχέση, διάρκειας, μέχρι 15 ετών
  • Μέχρι 6 μήνες,σε εργασιακή σχέση, διάρκειας άνω των 15 ετών

 

  • ΑΔΕΙΑ ΓΙΑ ΑΙΜΟΚΑΘΑΡΣΗ κλπ: όσοι έχουν ανάγκη να κάνουν αιμοκάθαρση, μετάγγιση αίματος ή χρήζουν περιοδικής νοσηλείας, οι ίδιοι, ο ή η σύζυγος ή τα τέκνα, δικαιούνται πρόσθετης, αμειβόμενης άδειας 22 εργάσιμων ημερών το χρόνο. Το ίδιο ισχύει και γι’αυτούς που έχουν παιδιά με νοητική στέρηση ή σύνδρομο Ντάουν.
  • ΑΔΕΙΑ γιά ΔΙΑΛΕΙΠΟΥΣΑ ή ΕΚ ΠΕΡΙΤΡΟΠΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑ:

Για  κάθε  25  εργάσιμες  μέρες  (1 μήνα),  χορηγούνται 2 ημέρες άδεια (και αντίστοιχες ημέρες – που δεν μπορούν όμως να ξεπερνούν  τις 13 ή τον μισό μισθό = επίδομα αδείας). Έχει καθιερωθεί η γενική αρχή του δικαίου, σύμφωνα με την οποία, ο μηνιαίος μισθός αντιστοιχεί σε 25 εργάσιμες ημέρες. Στην 5νθήμερη εργασία, το 1/6 του βδομαδιάτικου αντιστοιχεί σε 6 ώρες και 40 λεπτά.

  • ΕΠΙΔΟΜΑ ΑΔΕΙΑΣ

Το επίδομα αδείας ακολουθεί την κανονική άδεια, υπολογίζεται δηλαδή, σε ανάλογο, με την άδεια, αριθμό ημερών, οι οποίες όμως δεν μπορούν να ξεπεράσουν τις 13 ή το μισό μηνιαίο μισθό.

  • ΕΙΔΙΚΗ ΑΔΕΙΑ για την άσκηση ΕΚΛΟΓΙΚΟΥ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΟΣ: σε όσους μετακινηθούν σε απόσταση 100 – 200 χιλιόμετρα, χορηγείται άδεια 1 ημέρας// σε απόσταση 201 – 400 χιλιόμετρα = 2 εργάσιμων ημερών// σε απόσταση πάνω από 401 χιλιόμετρα = 3 εργάσιμων ημερών//σε όσους μετακινηθούν σε νησί, χορηγείται άδεια ανάλογα με τις συνθήκες προσβασιμότητας στο νησί, όχι μεγαλύτερη των 3 εργασίμων ημερών β) σε 5νθήμερη εργασία: σε όσους μετακινηθούν σε απόσταση 200-400 χιλιόμετρα, χορηγείται άδεια 1 εργάσιμης ημέρας// σε απόσταση 401 χιλιόμετρα και άνω = 2 εργασίμων ημερών// σε νησιά, κατά περίπτωση, μέχρι και 3 εργασίμων ημερών. Η άδεια αυτή είναι μετ’αποδοχών και δεν συμψηφίζεται με άλλη άδεια. Τα μέλη των Εφορευτικών Επιτροπών δεν δικαιούνται αδείας εκλογών. Συνήθως, ο Υπουργός Εργασίας, σε κάθε εκλογή, εκδίδει σχετική απόφαση.
  • ΑΔΕΙΑ για την ΕΟΡΤΗ του ΑΓΙΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, κλπ: κατ’αρχήν, η εορτή του Αγίου Πνεύματος είναι εργάσιμη. Μπορεί η γιορτή αυτή να είναι ημέρα αδείας μετ’αποδοχών, σε περίπτωση συμφωνίας μεταξύ εργοδότη και ασφαλισμένου, κατ’έθιμο, λόγω τοπικής εορτής, λόγω υπερημερίας του εργοδότη (συντρέχει όταν ο εργοδότης, μονομερώς, καθιερώνει μια εργάσιμη ημέρα, σε αργία), λόγω κάποιας απόφασης ή λόγω Συλλογικής Σύμβασης Εργασίας. Για την Μεγάλη Παρασκευή, την Καθαρά Δευτέρα κλπ, τα ανωτέρω έχουν ανάλογη εφαρμογή. Εάν ο εργοδότης καταβάλει αμοιβή κατά τις ημέρες αυτές σ’αυτούς που δεν εργάζονται, τότε θα καταβάλει πρόσθετη αμοιβή σ’αυτούς που εργάζονται (659 ΑΚ). Το ίδιο θα συμβεί και στην περίπτωση που μονομερώς καταργήσει το έθιμο της αργίας των ημερών αυτών.
  • ΑΔΕΙΑ 1ης ΜΑΪΟΥ: Σε επιχειρήσεις που λειτουργούν νόμιμα, τις Κυριακές και τις ημέρες της υποχρεωτικής ανάπαυσης, αν ο μισθωτός, αδικαιολόγητα, δεν προσέλθει στην εργασία του την 1η Μαϊου, δεν παίρνουν αμοιβή. Η απουσία λόγω συμμετοχής σε απεργία, λογίζεται ως αδικαιολόγητη απουσία.
  • ΑΠΕΡΓΙΑ: Εάν ο μισθωτός, με δική του πρωτοβουλία, απέχει από την εργασία του, για να μετάσχει σε απεργία, δεν αμείβεται (άρθρο 648 ΑΚ).
  • ΑΔΕΙΑ για ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΕΞΑΡΤΩΜΕΝΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ή ΑΛΛΩΝ ΜΕΛΩΝ της ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ: Ανεξάρτητα από δικαιώματα, που παρέχονται από ειδικές διατάξεις: Χορηγείται, εφ’άπαξ ή τμηματικά, με αίτηση του εργαζομένου, άδεια άνευ αποδοχών, 6 εργάσιμων ημερών το χρόνο. Η άδεια αυτή αυξάνεται σε 8 εργάσιμες ημέρες, όταν προστατεύονται 2 παιδιά και σε 10 – 14 ημέρες, όταν προστατεύονται περισσότερα. Η άδεια αυτή χορηγείται στον καθένα των συζύγων, χωριστά. Εάν η επιχείρηση έχει πάνω από 50 εργαζόμενους, ο εργαζόμενος γονιός παιδιού με ψυχική ή σωματική αναπηρία, μπορεί να ζητήσει να μειωθεί το ωράριο εργασίας του κατά 1 ώρα ημερησίως, με ανάλογη περικοπή των αποδοχών του. Εξαρτώμενοι είναι: τα τέκνα, ο ή η σύζυγος, οι γονείς και οι άγαμοι αδελφοί ή αδελφές. Για τέκνα μέχρι 18 ετών, που χρειάζονται μεταγγίσεις ή αιμοκάθαρση ή πάσχουν από νεοπλασματική ασθένεια, χορηγείται, κατόπιν αιτήσεώς του εργαζόμενου, άδεια με αποδοχές, 10 εργασίμων ημερών. Χορηγείται άδεια άνευ αποδοχών μέχρι 30 ημερών, εφόσον έχει εξαντληθεί η γονική άδεια ανατροφής, για παιδιά μέχρι 18 ετών, σε περίπτωση ασθένειας ή ατυχήματός τους.
  • ΑΔΕΙΑ για ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ σε ΔΙΚΗ: ο εργαζόμενος δικαιούται άδεια 1 έως 3 ημερών κατά περίπτωση, προκειμένου να παραστεί ενώπιον οιουδήποτε δικαστηρίου της Χώρας, με υποχρέωσή του, να προσκομίσει στον εργοδότη του βεβαίωση της αρμόδιας γραμματείας του δικαστηρίου.
  • ΜΕ ΑΝΑΠΗΡΙΑ ΠΆΝΩ ΑΠΟ 50%: όσοι εργαζόμενοι έχουν αναπηρία πάνω από 50%, δικαιούνται πρόσθετη άδεια μετ’αποδοχών, 6 εργάσιμων ημερών το χρόνο.
  1. ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΗ ΑΠΟΥΣΙΑ ΜΙΣΘΩΤΟΥ: Το άρθρο 648 του ΑΚ δίνει το δικαίωμα στον εργοδότη να αφαιρέσει από τις αποδοχές του μισθωτού τόσα ωρομίσθια, όσες είναι οι ώρες της αυθαίρετης απουσίας του εργαζόμενου από την εργασία του. Η βραχείας διάρκειας ασθένεια, η στράτευση, η απεργία, η ανταπεργία και η ανωτέρα βία, δεν θεωρούνται αδικαιολόγητη απουσία και γι’αυτό δεν συμψηφίζονται με τις ημέρες αδείας, αλλά, πλασματικά, θεωρούνται ημέρες απασχόλησης. Η υπέρβαση των όρων αυτών θεωρείται αυθαίρετη απουσία και έχει τα αντίθετα αποτελέσματα. Το Επίδομα της κανονικής Άδειας είναι συνακολούθημα της Άδειας και δέχεται ανάλογο επηρεασμό (συντάσσομαι με την άποψη αυτήν). Η αδικαιολόγητη απουσία του μισθωτού από την εργασία του και η πλημμελής εκτέλεση των καθηκόντων του συνιστά αντισυμβατική συμπεριφορά του μισθωτού προς τον εργοδότη, στον οποίο δίδεται έτσι το δικαίωμα να καταγγείλει τη σύμβαση μ’αυτόν, με την καταβολή όμως αποζημίωσης. Το δικαστήριο κρίνει, σύμφωνα με τα άρθρα 200 και 288 του ΑΚ (περί καλής πίστης και περί συναλλακτικών ηθών), αν η τέτοια συμπεριφορά του μισθωτού οφείλεται σε δόλο, οπότε η συμπεριφορά του αυτή ισοδυναμεί με καταγγελία της σύμβασης εκ μέρους του, οπότε δεν δικαιούται αποζημίωσης.
  • ΑΔΕΙΑ ΑΝΕΥ ΑΠΟΔΟΧΩΝ: Με κοινή συμφωνία εργοδότη και εργαζόμενου χορηγείται άδεια άνευ αποδοχών. Την άδεια αυτήν, ούτε ο εργοδότης μπορεί να την επιβάλλει, ούτε ο εργαζόμενος μπορεί να την απαιτήσει. Καλό είναι, η άδεια αυτή να χορηγείται με συμφωνητικό υπογεγραμμένο και από τους δύο.
  • ΑΔΕΙΑ για ΕΞΕΥΡΕΣΗ ΑΛΛΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: Στο άρθρο 677 του ΑΚ προβλέπεται η χορήγηση άδειας στον απολυόμενο, ο οποίος δεν βρίσκει επαρκή χρόνο για την ανεύρεση νέας εργασίας, προκειμένου να ψάξει για εργασία. Η άδεια αυτή μπορεί να ζητείται σε περίπτωση προμήνυσης, δηλαδή καταγγελίας με προειδοποίηση.
  • ΑΔΕΙΑ ΑΝΑΡΡΩΤΙΚΗ: Χορηγείται με γνωμάτευση του ιατρού του ΙΚΑ, με σκοπό την ανάρρωση από προηγηθείσα ασθένεια. Η άδεια αυτή αναστέλλει την εργασιακή σχέση και ισοδυναμεί με άδεια άνευ αποδοχών. Παραβίαση της άδειας αυτής ή απασχόληση σε άλλον εργοδότη, κατά τη διάρκειά της, ισοδυναμεί με οικειοθελή αποχώρηση του εργαζόμενου.
  • ΑΔΕΙΑ ΛΟΥΤΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΑΕΡΟΘΕΡΑΠΕΙΑΣ, ΤΕΧΝΙΤΗΣ ΔΙΑΚΟΠΗΣ της ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ: α) άδεια λουτροθεραπείας αναπήρων πολέμου: αυτή η άδεια μπορεί να διαρκέσει μέχρι 30 ημέρες, χορηγείται πέραν της κανονικής άδειας του ΑΝ 539/45 και ο μισθωτός δικαιούται πλήρεις αποδοχές. Για τη χορήγησή της αποφαίνεται Επιτροπή υγείας β) μπορεί να ζητήσει άδεια λουτροθεραπείας και ο μισθωτός που δεν είναι ανάπηρος πολέμου, κατόπιν γνωματεύσεως της αρμόδιας υγειονομικής Επιτροπής (657-658 ΑΚ). ΑΔΕΙΑ αεροθεραπείας μπορούν να ζητήσουν οι φυματικοί, οι καρκινοπαθείς κλπ. Για την αποκατάσταση της υγείας της γυναίκας, που υποβάλλεται σε τεχνητή διακοπή της εγκυμοσύνης, χορηγείται υποχρεωτική αναρρωτική άδεια: 3 ημερών, σε περιπτώσεις επεμβάσεων, που γίνονται προ της συμπλήρωσης 12 εβδομάδων κύησης και 5 ημερών για μακρύτερη κύηση. Η άδεια αυτή εντάσσεται στις απουσίας λόγω ασθενείας  
  • ΑΔΕΙΑ ΑΠΟΥΣΙΑΣ ΓΟΝΕΩΝ για ΕΠΙΣΚΕΨΗ στο ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ τους: η άδεια αυτή χορηγείται στον ένα των γονέων, μέχρι 4 ημέρες το χρόνο, για κάθε παιδί, ηλικίας μέχρι 16 ετών, με αποδοχές.
  • ΑΔΕΙΑ στις ΜΟΝΟΓΟΝΕΪΚΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ: Χορηγείται στις περιπτώσεις χηρείας ή αγαμίας, πέραν της κανονικής άδειας, άδεια 6 ημερών. Όταν πρόκειται για οικογένεια τέτοια με 3 παιδιά και πάνω, χορηγείται άδεια 8 ημερών
  • ΑΔΕΙΑ ΛΟΓΩ ΑΙDS: Για εργαζόμενους πέραν της 4ετίας στον ίδιο εργοδότη, εφόσον είναι φορείς ή πάσχουν από ΑΙDS, χορηγείται άδεια με αποδοχές 30 ημερών, κάθε χρόνο, πέραν της κανονικής.
  • ΑΔΕΙΑ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΤΩΝ: για τους συνδικαλιστές του ιδιωτικού τομέα προβλέπουν οι νόμοι 1264/1982 και 2224/1995. Οι άδειες των συνδικαλιστών ποικίλουν, χορηγούνται κατά περίπτωση.
  • ΑΔΕΙΑ ΕΠΙΜΟΡΦΩΣΗΣ ΣΤΕΛΕΧΩΝ ΣΥΝΔΙΚΑΛΙΣΜΟΥ: για τη συμμετοχή σε προγράμματα επιμόρφωσης συνδικαλιστικών στελεχών, οι επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερους των 50 εργαζομένων, είναι υποχρεωμένες να χορηγούν άδεια με αποδοχές 14 ημερών το χρόνο, σε αναλογία 1% του απασχολούμενου προσωπικού.
  • ΑΔΕΙΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ: οι χειριστές μηχανημάτων πάσης φύσεως εργαστηρίων, όπως είναι τα ακτινολογικά, οι εμφανιστές, οι ραδιοφυσικοί κλπ, δικαιούνται πρόσθετη άδεια μετ’αποδοχών, διαρκείας 30 ημερών ετησίως

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:

ΗΜΕΡΕΣ ΑΡΓΙΑΣ: οι ημέρες των αργιών καθορίζονται από το νόμο, από τις κλαδικές και τις ομοιοεπαγγελματικές συμβάσεις ή εθιμικά ή ακόμη και με ατομικές συμφωνίες και συμβάσεις (η κλαδική σύμβαση, υπερισχύει της ομοιοεπαγγελματικής. Μεταξύ δύο συμβάσεων, που αφορούν την ίδια ειδικότητα, υπερισχύει η ευνοϊκότερη).

     Σύμφωνα και με τα παραπάνω:

  • Η πρωτοχρονιά, τα Θεοφάνεια, η Μεγάλη Παρασκευή, η Καθαρή Δευτέρα και των Τριών Ιεραρχών = είναι ημέρες εργάσιμες, εκτός κι αν καθιερώθηκε να είναι αργίες, κατ’ έθιμο ή από κάποια συλλογική σύμβαση ή ….
  • 28η Οκτωβρίου = είναι προαιρετική αργία, εξαρτώμενη από τη βούληση του εργοδότη. Αν ο ημερομίσθιος εργαζόμενος εργασθεί, λαβαίνει το ημερομίσθιό του, σύν 75%. Αν δεν εργασθεί, ενώ η επιχείρηση λειτουργεί, δεν πληρώνεται. Αν, ο αμειβόμενος με μηνιαίο μισθό, εργασθεί, λαμβάνει επιπλέον του μισθού του και 75% επί του 1/25 του μισθού. Αν δεν εργασθεί, χάνει και το 1/25.
  • 1η ΜΑΪΟΥ = κατ’ αρχήν, είναι προαιρετική αργία, όμως, ο αρμόδιος υπουργός, καθορίζει, κάθε φορά, με απόφασή του, αν είναι υποχρεωτική αργία ή όχι.
  • ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΕΣ ΑΡΓΙΕΣ ΕΙΝΑΙ: η 25η Μαρτίου, η 2α ημέρα του Πάσχα, η 15η Αυγούστου, η 25η Δεκεμβρίου και η 2η ημέρα των Χριστουγέννων.

Αν ο εργαζόμενος δεν προσέλθει στην εργασία του, ενώ η επιχείρηση λειτουργεί, δεν αμείβεται.

Αν ο εργαζόμενος προσέλθει στην επιχείρηση για να εργασθεί και τη βρεί κλειστή (ενώ έπρεπε να είναι ανοικτή και να  λειτουργεί), πληρώνεται, χωρίς να έχει εργασθεί.

ΚΑΤΑΤΜΗΣΗ καν. Αδείας: α) αφορά ανάγκες της επιχείρησης. Δεν απαιτείται έγκριση της Επιθεώρησης Εργασίας. Ορίζεται σε 2 περιόδους η 1η =  6 ή 5 ημερών. β) αφορά αίτηση του εργαζόμενου: σε περισσότερες περιόδους, μία των οποίων θα περιλαμβάνει 12 ή 10 ημέρες.

 

14 Ιουλίου 2014

Μαριλίζα Γραμμένου

Οικονομολόγος – Σύμβουλος Επιχειρήσεων